การประเมินผลและความคุ้มค่า

วัดให้รู้ว่าได้ผลจริงแล้วใช้ผลนั้นตัดสินใจรอบถัดไป

เราวางสายผลลัพธ์ของโครงการตั้งแต่ปัจจัยนำเข้าจนถึงผลกระทบ เลือกตัวชี้วัดและวิธีวัดที่ตอบคำถามของผู้บริหาร วัดทั้งผลสัมฤทธิ์ ผลกระทบ และความคุ้มค่า แล้วสรุปเป็นข้อเสนอว่าควรขยาย ปรับ หรือหยุดอะไร

ตัวอย่าง: Results Chain ของโครงการฝึกอาชีพ
  1. ปัจจัยนำเข้างบ ครูฝึก หลักสูตร
  2. กิจกรรมอบรมและฝึกงาน
  3. ผลผลิตผู้ผ่านการอบรม
  4. ผลลัพธ์ได้งาน รายได้เพิ่ม
  5. ผลกระทบครัวเรือนมั่นคงขึ้น

สิ่งที่ผู้บริหารอยากรู้ และต้องวัดให้ได้

2–3 ตัว
ตัวชี้วัดต่อขั้น
ก่อนและหลัง
การออกแบบการวัด
CBA / SROI
ความคุ้มค่า

ข้อมูลสมมติ เพื่ออธิบายแนวคิด

การประเมินผลโครงการ คือการวัดอย่างเป็นระบบว่าโครงการหรือนโยบายทำได้ตามที่ตั้งใจหรือไม่ เกิดผลลัพธ์และผลกระทบอะไรกับใคร และคุ้มกับทรัพยากรที่ใช้หรือไม่ โดยเริ่มจากสายผลลัพธ์ (Results Chain) ที่เชื่อมกิจกรรมเข้ากับผลที่ต้องการ แล้วเลือกตัวชี้วัดและวิธีวัดให้ตอบคำถามของผู้ตัดสินใจ

อ่านสรุปฉบับเต็ม

NXT Consulting Group ให้บริการประเมินผลสำหรับหน่วยงานภาครัฐ รัฐวิสาหกิจ มหาวิทยาลัย มูลนิธิ และองค์กรเอกชนในประเทศไทย ครอบคลุมการวาง Logic Model และ Results Chain การออกแบบตัวชี้วัดและแผนติดตามผล การประเมินผลสัมฤทธิ์และผลกระทบ การประเมินความคุ้มค่าด้วยการวิเคราะห์ต้นทุนผลประโยชน์ (CBA) ผลตอบแทนทางสังคม (SROI) และกระแสเงินสดคิดลด (DCF) การประเมินความพึงพอใจและการรับรู้ และการใช้กรอบอย่าง CIPP หรือเกณฑ์ OECD/DAC เมื่อโจทย์กำหนด NXT ขึ้นทะเบียนที่ปรึกษากับกระทรวงการคลังในสาขาการวิจัยและประเมินผล ผลงานในนาม NXT ได้แก่ การประเมิน SROI ให้หน่วยงานในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และการประเมินผลการดำเนินงานและผลกระทบทางเศรษฐกิจของ ETDA ทุกงานปิดท้ายด้วยข้อเสนอว่าควรขยาย ปรับ หรือหยุดอะไร และจะวัดซ้ำอย่างไร

5 ขั้น
Results Chain จากปัจจัยนำเข้าถึงผลกระทบ
3 วิธี
วัดความคุ้มค่าด้วย CBA, SROI หรือ DCF ตามโจทย์
ก่อน–หลัง
ออกแบบการวัดให้พิสูจน์การเปลี่ยนแปลงได้
3 ทางเลือก
ขยาย ปรับ หรือหยุด เป็นข้อเสนอที่ใช้ตัดสินใจได้
สัญญาณที่ควรประเมินผล

เมื่อไหร่ควรประเมินผล

  • ต้องรายงานผลต่อผู้บริหาร คณะกรรมการ หรือหน่วยงานกำกับ แต่มีแค่ตัวเลขกิจกรรม
  • ต้องตัดสินใจว่าจะขยาย ปรับ หรือหยุดโครงการ
  • ต้องของบประมาณรอบใหม่และต้องแสดงความคุ้มค่า
  • ผลสำรวจออกมาดีทุกปี แต่ยังไม่รู้ว่าควรแก้อะไร
โจทย์ที่เราช่วยตอบ

คำถามด้านการประเมินผล และวิธีที่เราใช้ตอบ

เราเริ่มจากการตัดสินใจที่ผลประเมินต้องรองรับ แล้วเลือกวิธีให้พอดีกับคำถามและข้อมูลที่มี

โครงการนี้ควรวัดอะไร

เครื่องมือ
  • Logic Model
  • Results Chain
  • Theory of Change

สิ่งที่ได้สายผลลัพธ์และตัวชี้วัด 2–3 ตัวต่อขั้น พร้อมแหล่งข้อมูลและค่าฐาน

โครงการได้ผลจริงหรือไม่

เครื่องมือ
  • ก่อนและหลัง
  • กลุ่มเปรียบเทียบ
  • Mixed method

สิ่งที่ได้ผลสัมฤทธิ์และผลลัพธ์ที่แยกจากปัจจัยอื่นได้มากที่สุดเท่าที่ข้อมูลอนุญาต

คุ้มค่าหรือไม่

เครื่องมือ
  • CBA
  • SROI
  • DCF · NPV · IRR

สิ่งที่ได้มูลค่าผลประโยชน์เทียบต้นทุน พร้อมการวิเคราะห์ความอ่อนไหว

ผู้รับบริการพอใจเรื่องใด และควรแก้อะไรก่อน

เครื่องมือ
  • Satisfaction survey
  • Importance–Performance

สิ่งที่ได้เรื่องที่ต้องแก้ก่อน แยกตามกลุ่มผู้รับบริการ

กลุ่มเป้าหมายรับรู้และลงมือทำแค่ไหน

เครื่องมือ
  • Awareness funnel
  • สำรวจก่อนและหลัง

สิ่งที่ได้ขั้นที่คนหลุด และสิ่งที่ควรปรับในการสื่อสาร

ต้องประเมินตามกรอบที่ TOR กำหนด

เครื่องมือ
  • CIPP
  • เกณฑ์ OECD/DAC

สิ่งที่ได้การประเมินครบตามกรอบ ที่ยังตอบคำถามเชิงตัดสินใจได้

วิธีทำงาน

ขั้นตอนการประเมินผลกับ NXT

  1. 01 · Frame

    ตั้งคำถามการประเมิน

    ตกลงกับผู้บริหารว่าผลประเมินจะใช้ตัดสินใจเรื่องอะไร แล้ววาง Results Chain และตัวชี้วัด

  2. 02 · Design

    ออกแบบการวัด

    เลือกวิธี กลุ่มตัวอย่าง ค่าฐาน และกลุ่มเปรียบเทียบเท่าที่ข้อมูลและงบอนุญาต

  3. 03 · Measure

    เก็บและวิเคราะห์

    ผสมข้อมูลสำรวจ สัมภาษณ์ และข้อมูลจากระบบงาน แล้ววิเคราะห์ผลลัพธ์และความคุ้มค่า

  4. 04 · Decide

    แปลงผลเป็นการตัดสินใจ

    ข้อเสนอว่าควรขยาย ปรับ หรือหยุดอะไร พร้อมตัวชี้วัดสำหรับรอบถัดไป

สิ่งที่ได้รับ

ผลงานที่ส่งมอบ

รูปแบบขึ้นกับโจทย์ ภาพด้านล่างเป็นภาพจำลองรูปแบบงาน ไม่ใช่งานของลูกค้า

ภาพจำลอง

Results Chain และตัวชี้วัด

สายผลลัพธ์ ตัวชี้วัด แหล่งข้อมูล และค่าฐาน

ภาพจำลอง

การวิเคราะห์ความคุ้มค่า

มูลค่าผลประโยชน์ ต้นทุน และการวิเคราะห์ความอ่อนไหว

ภาพจำลอง

ผลประเมินรายตัวชี้วัด

เทียบเป้า พร้อมสถานะที่อ่านได้ในหน้าเดียว

ภาพจำลอง

บันทึกเพื่อการตัดสินใจ

ข้อเสนอที่จัดลำดับ ว่าควรขยาย ปรับ หรือหยุดอะไร

ผลงาน

งานประเมินผลที่ NXT ทำแล้ว

ตัวอย่างโครงการในนาม NXT

SROI

ประเมิน SROI ผลการดำเนินงานของหน่วยงาน

หน่วยงานภายใต้คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หน่วยงานมีตัวเลขและหลักฐาน SROI สำหรับรายงานผลและวางแผนการลงทุนต่อ

แผนกลยุทธ์ · ประเมินผล

แผนกลยุทธ์ 5 ปี และประเมินผลการดำเนินงานและผลกระทบทางเศรษฐกิจ

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA)

องค์กรได้แผนกลยุทธ์ระยะ 5 ปี พร้อมหลักฐานผลการดำเนินงานและผลกระทบทางเศรษฐกิจ

วิจัยลูกค้า

สำรวจความพึงพอใจและแบ่งกลุ่มลูกค้า สายการบิน

Thai VietJet Air

ทีมการตลาดนำผลไปพัฒนาแคมเปญใหม่ที่เจาะกลุ่มเป้าหมายได้แม่นยำขึ้น และลูกค้านำผลสำรวจไปใช้ในแผนพัฒนาบริการ

วิจัยลูกค้า

วิจัยลูกค้าและสำรวจความพึงพอใจ ธนาคารของรัฐ

ธนาคารของรัฐแห่งหนึ่ง

ธนาคารได้ข้อมูลความพึงพอใจและความต้องการรายกลุ่มสำหรับแผนพัฒนาบริการ

คำถามที่พบบ่อย

คำถามก่อนเริ่มประเมินผล

ประเมินผลต่างจากติดตามผลอย่างไร? การติดตามผลดูระหว่างทางว่าโครงการเดินตามแผนหรือไม่ ส่วนการประเมินผลตอบว่าโครงการได้ผลอะไร กับใคร และคุ้มค่าหรือไม่ ทั้งสองควรใช้ตัวชี้วัดชุดเดียวกันจาก Results Chain
ควรเลือก CBA, SROI หรือ DCF? CBA เหมาะกับโครงการลงทุนที่ต้องเทียบผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจกับต้นทุน SROI เหมาะเมื่อผลลัพธ์ส่วนใหญ่เป็นผลทางสังคมและต้องฟังผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย DCF เหมาะกับการลงทุนที่มีกระแสเงินสดชัดเจน หลายงานใช้มากกว่าหนึ่งวิธีร่วมกัน
ต้องมีค่าฐานก่อนเริ่มโครงการไหม? ดีที่สุดถ้ามี เพราะทำให้พิสูจน์การเปลี่ยนแปลงได้ ถ้าไม่มี ยังใช้ข้อมูลย้อนหลัง กลุ่มเปรียบเทียบ หรือการถามย้อนหลังได้ โดยระบุข้อจำกัดไว้ให้ชัด
ใช้กรอบ CIPP หรือเกณฑ์ OECD/DAC ได้ไหม? ได้ เมื่อ TOR หรือหน่วยงานกำหนด เราวางกรอบเหล่านั้นให้เชื่อมกับ Results Chain เพื่อให้ผลยังตอบคำถามเชิงตัดสินใจได้
ผลประเมินนำไปใช้ต่ออย่างไร? ทุกงานจบด้วยข้อเสนอที่จัดลำดับ ว่าควรขยาย ปรับ หรือหยุดอะไร ใครรับผิดชอบ และจะวัดซ้ำด้วยตัวชี้วัดใด ถ้าผลชี้ไปที่ลูกค้าหรือการสื่อสาร เราต่อไปสู่กลยุทธ์ลูกค้าหรือแผนการสื่อสารได้

นัดคุย 30 นาที

เล่าเรื่องที่องค์กรกำลังเจอ แล้วเราช่วยดูว่าควรเริ่มแก้ตรงไหนก่อน ไม่มีข้อผูกมัด

ติดต่อเรา

ที่ปรึกษาจัดทำแผนยุทธศาสตร์สำหรับหน่วยงานรัฐบริษัทที่ปรึกษาธุรกิจสำหรับบริษัทเอกชนและธุรกิจครอบครัว