สูตรคำนวณ SROI คืออะไร?

SROI เท่ากับมูลค่าปัจจุบันของผลกระทบหารด้วยปัจจัยนำเข้าทั้งหมด มูลค่าของแต่ละผลลัพธ์คือปริมาณคูณ Financial Proxy แล้วหัก Deadweight, Displacement และ Attribution ทีละชั้น ปีถัดไปลดลงตาม Drop-off และคิดลดเป็นมูลค่าปัจจุบัน Net SROI เท่ากับมูลค่าปัจจุบันลบปัจจัยนำเข้า หารด้วยปัจจัยนำเข้า

SROI เท่าไหร่ถึงเรียกว่าดี?

ไม่มีเกณฑ์สากล สูงกว่า 1 : 1 แปลว่าคุณค่าทางสังคมมากกว่าเงินที่ใช้ แต่ความน่าเชื่อถือของสมมติฐานสำคัญกว่าตัวเลข NXT ใช้แนวคัดกรองว่าต่ำกว่า 1 ควรทบทวนแบบโครงการ และสูงกว่า 4 ควรตรวจสมมติฐานซ้ำ

ควรใช้อัตราคิดลดเท่าไหร่?

ใช้อัตราที่หน่วยงานหรือผู้ให้ทุนกำหนดถ้ามี เครื่องมือนี้ตั้งไว้ 3% ตามตัวอย่างในเวิร์กช็อป ส่วน HM Treasury Green Book ใช้ 3.5% ควรระบุอัตราที่ใช้และทดสอบความอ่อนไหวเสมอ

ใช้ผลจากเครื่องคำนวณนี้แทนรายงาน SROI ได้ไหม?

ไม่ได้ ผลนี้เป็นการประมาณการเพื่อเรียนรู้และวางแผน รายงาน SROI ต้องมีข้อมูลจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจริง การตรวจสมมติฐาน และการทดสอบความอ่อนไหวที่บันทึกไว้อย่างโปร่งใส

SROI

รับประเมิน SROIสำหรับโครงการภาครัฐและ CSR

ทีมที่ปรึกษาประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) ให้โครงการของคุณ ตั้งแต่กำหนดขอบเขตจนถึงรายงานผล เพื่อให้ผลลัพธ์ทางสังคมสื่อสารและใช้ตัดสินใจได้เป็นตัวเงิน

ปรึกษาเรื่องการประเมิน SROI ลองคำนวณ SROI ทีละขั้น คลัง Financial Proxy ของไทย

ตัวอย่าง: จากมูลค่าผลลัพธ์ถึงอัตราส่วน SROI

มูลค่าผลลัพธ์รวม
เกิดขึ้นอยู่แล้ว
มาจากผู้อื่น
ลดลงตามเวลา
มูลค่าสุทธิ
เงินลงทุน

3.2 : 1มูลค่าทางสังคมต่อเงินลงทุน 1 บาท

ตัวเลขสมมติ เพื่ออธิบายแนวคิด

Social Return on Investment (SROI) คือระเบียบวิธีที่แปลงผลลัพธ์ทางสังคม สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจของโครงการเป็นมูลค่าทางการเงิน แล้วเทียบกับเงินลงทุน ผลที่ได้คืออัตราส่วน เช่น 3.2 : 1 หมายถึงเงินลงทุนทุก 1 บาทสร้างมูลค่าทางสังคมประมาณ 3.2 บาท

อ่านสรุปฉบับเต็ม

NXT Consulting Group ประเมิน SROI ตามหลักการของ Social Value International ให้หน่วยงานภาครัฐ กิจการเพื่อสังคม มหาวิทยาลัย และองค์กรที่ทำงาน CSR และ ESG งานเริ่มจากการกำหนดขอบเขตและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทำแผนผลลัพธ์ (outcome map) ที่เชื่อมกิจกรรมเข้ากับผลลัพธ์ที่เกิดจริง แปลงผลลัพธ์เป็นมูลค่าด้วย financial proxy ที่อ้างอิงได้ แล้วปรับด้วย deadweight, attribution, displacement และ drop-off คิดลดเป็นมูลค่าปัจจุบัน และทดสอบความอ่อนไหวของผลลัพธ์ ข้อมูลเก็บจากการสำรวจและสัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย NXT ขึ้นทะเบียนเป็นที่ปรึกษานิติบุคคลกับศูนย์ข้อมูลที่ปรึกษา กระทรวงการคลัง ในสาขาการวิจัยและการประเมินผล (RE) และผลงานในนาม NXT ได้แก่ การประเมิน SROI ผลการดำเนินงานของหน่วยงานภายใต้คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

SVI: ประเมินตามหลักการของ Social Value International
50+: โครงการที่ทีมประเมิน SROI ใน 2 งาน รวมแอปพลิเคชัน DMIND
4 การปรับ: deadweight, attribution, displacement และ drop-off
RE: ขึ้นทะเบียนที่ปรึกษา กระทรวงการคลัง สาขาวิจัยและประเมินผล

How SROI Works

ขั้นตอนการประเมิน SROI

01
กำหนดขอบเขตและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
ระบุว่าใครได้รับผลกระทบ และผลลัพธ์ใดที่สำคัญต่อการตัดสินใจ
02
ทำแผนผลลัพธ์ (Outcome Map)
เชื่อมกิจกรรมเข้ากับผลลัพธ์ที่เกิดจริง พร้อมหลักฐานสนับสนุน
03
แปลงเป็นมูลค่า (Valuation)
ใช้ financial proxy ที่อ้างอิงได้ แปลงผลลัพธ์ทางสังคมเป็นตัวเลข
04
ปรับผลกระทบและคำนวณ (SROI Ratio)
หักส่วนที่จะเกิดขึ้นอยู่แล้ว (deadweight) ส่วนที่มาจากผู้อื่น (attribution) ส่วนที่เพียงย้ายไปที่อื่น (displacement) และการลดลงตามเวลา (drop-off) คิดลดเป็นมูลค่าปัจจุบัน แล้วจึงคำนวณอัตราส่วน SROI พร้อม sensitivity analysis

การปรับผลกระทบ

ปรับอะไรบ้างก่อนคำนวณอัตราส่วน

มูลค่าที่รายงานควรเป็นส่วนที่เกิดจากโครงการจริง จึงต้องหักสี่ส่วนนี้ออกก่อน

Deadweight

ส่วนที่จะเกิดขึ้นอยู่แล้ว แม้ไม่มีโครงการ

Attribution

ส่วนที่มาจากหน่วยงานหรือปัจจัยอื่น

Displacement

ผลที่เพียงย้ายจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง

Drop-off

ผลที่ลดลงในแต่ละปีหลังจบโครงการ

คลัง Financial Proxy

ค่าตัวแทนทางการเงินของไทย พร้อมแหล่งที่มาที่ตรวจซ้ำได้

ก่อนตีมูลค่าผลลัพธ์ เลือกค่าจากคลังที่ทุกค่ามีลิงก์ไปยังหน้าที่มีตัวเลข ข้อความต้นฉบับ ปีของค่า และเกรดความเชื่อมั่นของแหล่งที่มา ดาวน์โหลดเป็น CSV ได้

เปิดคลัง Financial Proxy

328ค่าใน 11 หมวด

137เอกสารต้นทาง

198ค่าเกรด A จากแหล่งทางการ

เครื่องคำนวณ SROI

ลองคำนวณ SROI ทีละขั้น

เดินตาม 6 ขั้นของการประเมิน SROI กับโครงการตัวอย่างจากเวิร์กช็อป SROI สำหรับทุกคน ของ NXT หรือใส่โครงการของคุณเอง จะทำแบบเต็ม 6 ขั้น หรือแบบง่าย 3 ขั้นที่ถามเป็นคำถามสั้น ๆ ก็ได้ ตัวเลขด้านข้างเปลี่ยนทันทีทุกครั้งที่แก้

ผักปลอดภัยบ้านสุขใจ · โครงการสมมติ ตัวเลขเพื่อการเรียนรู้

ขั้น 1 จาก 6

กำหนดขอบเขตและนับปัจจัยนำเข้า

ตอบให้ได้ว่าประเมินอะไร เพื่อใคร ช่วงเวลาไหน แล้วนับทุกอย่างที่ใส่เข้าไปในโครงการ ทั้งเงินและสิ่งที่ไม่ใช่เงิน

โครงการตัวอย่าง: เกษตรกร 40 ครัวเรือนเข้าร่วม 1 ปี อบรมการทำปุ๋ยหมัก 8 ครั้ง เปิดตลาดเขียวที่โรงพยาบาล 48 ครั้ง และเยาวชน 20 คนทำร้านขายผักออนไลน์

ชื่อโครงการเงินทุนและงบประมาณ (บาท)สิ่งที่ไม่ใช่เงิน คิดเป็นบาทเวลาอาสาสมัคร สถานที่ อุปกรณ์ที่ได้รับบริจาค

ปัจจัยนำเข้ารวม 600,000 บาทเงินลงทุนจ่ายในปีที่ 0 จึงไม่ต้องคิดลด

ตัวช่วย: คิดค่าเวลาอาสาสมัคร

อาสาสมัคร (คน)ชั่วโมงต่อคน ตลอดโครงการค่าแรงต่อชั่วโมง (บาท)

350 บาทต่อวัน ÷ 8 ชั่วโมง ≈ 44 บาท อยู่ในช่วงค่าแรงขั้นต่ำ 337–400 บาทต่อวัน

= 26,400 บาท

เวลาอาสาสมัครเป็นปัจจัยนำเข้า ไม่ใช่ผลลัพธ์

ทำ SROI ตอนไหน

คำถามเรื่องการคำนวณ SROI

สูตรคำนวณ SROI คืออะไร?: SROI เท่ากับมูลค่าปัจจุบันของผลกระทบหารด้วยปัจจัยนำเข้าทั้งหมด มูลค่าของแต่ละผลลัพธ์คือปริมาณคูณ Financial Proxy แล้วหัก Deadweight, Displacement และ Attribution ทีละชั้น ปีถัดไปลดลงตาม Drop-off และคิดลดเป็นมูลค่าปัจจุบัน Net SROI เท่ากับมูลค่าปัจจุบันลบปัจจัยนำเข้า หารด้วยปัจจัยนำเข้า
SROI เท่าไหร่ถึงเรียกว่าดี?: ไม่มีเกณฑ์สากล สูงกว่า 1 : 1 แปลว่าคุณค่าทางสังคมมากกว่าเงินที่ใช้ แต่ความน่าเชื่อถือของสมมติฐานสำคัญกว่าตัวเลข NXT ใช้แนวคัดกรองว่าต่ำกว่า 1 ควรทบทวนแบบโครงการ และสูงกว่า 4 ควรตรวจสมมติฐานซ้ำ
ควรใช้อัตราคิดลดเท่าไหร่?: ใช้อัตราที่หน่วยงานหรือผู้ให้ทุนกำหนดถ้ามี เครื่องมือนี้ตั้งไว้ 3% ตามตัวอย่างในเวิร์กช็อป ส่วน HM Treasury Green Book ใช้ 3.5% ควรระบุอัตราที่ใช้และทดสอบความอ่อนไหวเสมอ
ใช้ผลจากเครื่องคำนวณนี้แทนรายงาน SROI ได้ไหม?: ไม่ได้ ผลนี้เป็นการประมาณการเพื่อเรียนรู้และวางแผน รายงาน SROI ต้องมีข้อมูลจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจริง การตรวจสมมติฐาน และการทดสอบความอ่อนไหวที่บันทึกไว้อย่างโปร่งใส

ผลนี้เป็นการประมาณการเพื่อเรียนรู้และวางแผน ไม่ใช่รายงาน SROI ที่ผ่านการทวนสอบ การประเมินจริงต้องฟังผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ใช้ข้อมูลจริง และเปิดเผยสมมติฐานทุกตัว

วิธีคำนวณตาม A Guide to Social Return on Investment (Cabinet Office / SROI Network, 2012) และหลักการของ Social Value International เนื้อหาและโครงการตัวอย่างจากเวิร์กช็อป SROI สำหรับทุกคน ของ NXT

ค่า Proxy ของไทยพร้อมแหล่งที่มา 328 ค่า อยู่ใน คลัง Financial Proxy

Who It's For

SROI เหมาะกับใคร และควรทำเมื่อไหร่

Public Sector

หน่วยงานภาครัฐ

ต้องรายงานคุณค่าของโครงการต่อผู้บริหาร งบประมาณ หรือสาธารณะ ในรูปที่จับต้องและเปรียบเทียบได้

Social Enterprise

กิจการเพื่อสังคม

ต้องการแสดงผลกระทบทางสังคมต่อนักลงทุนหรือผู้ให้ทุนด้วยตัวเลขที่ตรวจสอบได้

Corporate / ESG

องค์กรและงาน ESG

ต้องการวัดผลตอบแทนของโครงการ CSR/ESG อย่างเป็นระบบ เพื่อตัดสินใจลงทุนและสื่อสารต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

สิ่งที่ได้รับ

สิ่งที่ส่งมอบในการประเมิน SROI

ภาพด้านล่างเป็นภาพจำลองรูปแบบงาน ไม่ใช่งานของลูกค้า

ภาพจำลอง

แผนผลลัพธ์ (Outcome Map)

กิจกรรม ผลผลิต และผลลัพธ์ที่เชื่อมกัน พร้อมหลักฐาน

ภาพจำลอง

ตารางการคำนวณมูลค่า

financial proxy แหล่งอ้างอิง และการปรับผลกระทบทุกบรรทัด

ภาพจำลอง

การวิเคราะห์ความอ่อนไหว

ช่วงของอัตราส่วน SROI เมื่อสมมติฐานสำคัญเปลี่ยน

ภาพจำลอง

รายงานสำหรับผู้บริหาร

ผลลัพธ์ ข้อจำกัด และข้อเสนอแนะ สำหรับรายงานต่อบอร์ดและผู้ให้ทุน

ผลงาน

งานประเมิน SROI ที่ NXT ทำแล้ว

ตัวอย่างโครงการในนาม NXT

SROI

ประเมิน SROI ผลการดำเนินงานของหน่วยงาน

หน่วยงานภายใต้คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หน่วยงานมีตัวเลขและหลักฐาน SROI สำหรับรายงานผลและวางแผนการลงทุนต่อ

งานประเมิน SROI ของทีมยังรวมถึงแอปพลิเคชัน DMIND และโครงการภายใต้แผนธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ของ ETDA สองงานนี้ประเมินโครงการรวมกันกว่า 50 โครงการ

ดูผลงานทั้งหมด

คำถามที่พบบ่อย

SROI ต่างจาก ROI ทั่วไปอย่างไร? ROI วัดผลตอบแทนทางการเงินล้วน ส่วน SROI รวมผลลัพธ์ทางสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ปกติวัดเป็นเงินไม่ได้ เข้ามาในสมการด้วย

ใช้เวลานานแค่ไหน? ขึ้นกับขอบเขตและจำนวนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ส่วนใหญ่อยู่ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ถึงไม่กี่เดือน เรากำหนดขอบเขตและเวลาให้ชัดตั้งแต่ต้น

ผลลัพธ์ที่ได้คืออะไร? อัตราส่วน SROI ที่อ้างอิงได้ พร้อม outcome map, การคำนวณที่โปร่งใส และ sensitivity analysis ที่นำไปใช้ตัดสินใจและสื่อสารต่อได้จริง

บทความ