วิธีรวบรวมคลัง Financial Proxy ของไทย เกณฑ์การรับค่าเข้าคลัง การตรวจและให้เกรดแต่ละค่า ขอบเขตของการสุ่มตรวจ และวิธีแก้ไขเมื่อพบข้อผิดพลาด

สรุป

คลังนี้รวบรวมค่าของไทยที่นักวิเคราะห์ SROI ใช้เป็นค่าตัวแทนทางการเงิน (Financial Proxy) ได้ คือมูลค่าเงินที่ใช้แทนผลลัพธ์ซึ่งไม่มีราคาตลาดของตัวเอง (Nicholls et al., 2012, p. 46) ฉบับที่ 3 มี 328 ค่าใน 11 หมวด จากเอกสาร 137 รายการของผู้เผยแพร่ 102 ราย

ทุกค่าลิงก์ไปยังหน้าที่มีตัวเลข และยกข้อความที่มีตัวเลขนั้นมาให้ ใครก็หาตัวเลขเดิมได้อีกครั้ง แต่ละค่าระบุปีที่ค่าอ้างถึง พื้นที่ที่ใช้ได้ และวิธีปรับไปปีอื่น พร้อมเกรด A ถึง D ของแหล่งที่มา

บันทึกนี้อธิบายวิธีค้น ตรวจ ให้เกรด และแก้ไขค่า เพื่อให้ผู้ใช้ประเมินแต่ละค่าได้เองและตรวจซ้ำได้

วิธีนำค่าไปใช้ในการวิเคราะห์ อยู่ใน คู่มือการใช้

ขอบเขต

คลังมีมูลค่าเงิน 273 ค่าสำหรับผลลัพธ์ในประเทศไทย และอีก 55 ค่าที่ไม่ใช่มูลค่าเงินแต่ใช้ปรับค่าอื่น ได้แก่ ดัชนีราคา 23 ค่า ค่าแปลงหน่วย 18 ค่า เช่น อัตราแลกเปลี่ยนและค่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และร้อยละ 14 ค่า เช่น อัตราคิดลดและอัตราการว่างงาน

ค่าในคลังอ้างถึงปี พ.ศ. 2547 ถึง 2570 ส่วนใหญ่ใช้ได้ทั้งประเทศ (244 ค่า) อีก 40 ค่าใช้กับภาคหรือกลุ่มจังหวัด 20 ค่าใช้กับจังหวัดเดียว 3 ค่าใช้กับพื้นที่ท้องถิ่น 17 ค่ามาจากสถานบริการหรือผู้ให้บริการแห่งเดียว และ 4 ค่าเป็นค่าระหว่างประเทศ

คลังไม่ได้บอกว่าโครงการควรให้มูลค่าผลลัพธ์ใด โครงการทำให้เกิดผลลัพธ์มากเพียงใด หรือค่าใดเหมาะกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มใด เรื่องเหล่านี้ต้องตัดสินในแต่ละการวิเคราะห์ร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Social Value International, n.d.)

เกณฑ์การรับค่า

ค่าจะเข้าคลังได้เมื่อครบทุกข้อต่อไปนี้ และมีการทดสอบอัตโนมัติตรวจทุกค่าตามรายการนี้ทุกครั้งที่โค้ดของเว็บไซต์เปลี่ยน

1. ตัวเลขพิมพ์อยู่ในเอกสารหรือหน้าเว็บที่ทุกคนเปิดได้ และลิงก์ชี้ไปที่หน้านั้นโดยตรง ไม่ใช่หน้าแรกของเว็บไซต์
2. คัดลอกข้อความที่มีตัวเลขจากแหล่งที่มา พร้อมเลขหน้าเมื่อเอกสารมีเลขหน้า และบันทึกวันที่เปิดตรวจ
3. ระบุปีที่ค่าอ้างถึง หน่วย (ทั้งแบบข้อความและแบบที่โปรแกรมอ่านได้) พื้นที่ที่ใช้ได้ กลุ่มที่ได้ประโยชน์ และวิธีปรับไปปีอื่น
4. มีหมายเหตุภาษาไทยและอังกฤษ บอกว่าค่านั้นครอบคลุมอะไร ไม่รวมอะไร และควรใช้อย่างไร
5. ค่าที่คำนวณจากตัวเลขในแหล่งที่มา แสดงสูตรและตัวเลขที่ใช้

สิ่งที่ไม่รับเข้าคลัง

• ตัวเลขที่เปิดหน้าแหล่งที่มาซ้ำไม่ได้ ฉบับนี้มี 11 ค่า แสดงพร้อมเหตุผลไว้ในหน้าคลัง
• ตัวเลขที่ยังยืนยันจากหน้าที่เปิดได้ไม่ได้ รวมถึงต้นฉบับของตัวเลขที่อ่านจากสำเนา มี 129 รายการ เป็นงานของฉบับถัดไป

การค้นและคัดเลือก

เริ่มค้นจากประกาศ กฎหมาย และสถิติของหน่วยงานรัฐไทย ตามด้วยงานวิจัยและรายงานที่เผยแพร่ และใช้ราคาตลาดเมื่อไม่มีแหล่งทางการ

ฉบับนี้ค้น 468 รายการ พบตัวเลขพร้อมหน้าแหล่งที่มา 339 รายการ จากนั้นคัดออก 11 ค่าเพราะเปิดหน้าแหล่งที่มาซ้ำไม่ได้ เหลือ 328 ค่า (อ่านจากแหล่งที่มาโดยตรง 292 ค่า และคำนวณจากตัวเลขในแหล่งที่มา 36 ค่า) อีก 129 รายการยังอยู่ในรายการค้น

การรายงานขั้นตอนคัดเลือกนี้ใช้รูปแบบเดียวกับแผนภาพของ PRISMA 2020 สำหรับการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (Page et al., 2021) แต่คลังนี้ไม่ใช่การทบทวนอย่างเป็นระบบ ไม่ได้ค้นทุกฐานข้อมูล และมุ่งหาค่าของไทยที่นำไปใช้ได้ ไม่ใช่รวบรวมทุกค่าประมาณของแต่ละผลลัพธ์

ผู้เผยแพร่อื่นอีก 94 รายให้ค่าที่เหลือ 196 ค่า

การตรวจ

1. อ่านครั้งแรก

   ผู้รวบรวมเปิดหน้าที่มีตัวเลข คัดลอกข้อความที่มีตัวเลขและเลขหน้า แล้วบันทึกวันที่ตรวจ หน่วย ปี และพื้นที่ที่ค่าใช้ได้

2. ตรวจซ้ำโดยอิสระ

   ผู้ตรวจคนที่สองซึ่งไม่ได้เป็นผู้ค้น ดาวน์โหลดแหล่งที่มาทุกรายการใหม่ แล้วเทียบตัวเลข หน่วย ปี และเกรดกับฉบับที่ดาวน์โหลดใหม่ ค่าที่ยืนยันไม่ได้จะไม่เข้าคลัง

3. การทดสอบอัตโนมัติ

   การทดสอบจะไม่ผ่านเมื่อค่าใดขาดข้อมูลตามเกณฑ์ข้างต้น ข้อความที่ยกมาไม่มีตัวเลข แหล่งที่มาไม่ใช่ลิงก์ https ที่ชี้ไปยังหน้าที่มีตัวเลข ค่าที่คำนวณต่อไม่มีสูตร หรือไฟล์ CSV ไม่ตรงกับข้อมูล

4. สุ่มตรวจตัวอย่าง

   ผู้ที่ไม่ได้รวบรวมค่า ตรวจตัวอย่างที่สุ่มมาเทียบกับแหล่งที่มา ตามรายละเอียดด้านล่าง

เกรด

แต่ละค่ามีเกรด A ถึง D ของแหล่งที่มา เกรดบอกคุณภาพของแหล่งที่มา ไม่ได้ให้คะแนนตัวค่า

การให้เกรดในกรณีก้ำกึ่ง

• ตัวเลขทางการที่อ่านจากข่าวหรือจากเอกสารของหน่วยงานอื่น ได้เกรด D
• ราคาของผู้ให้บริการหรือสถานที่แห่งเดียว ได้เกรด D
• ค่าที่ต้องใช้สมมติฐานในการคำนวณ ได้เกรด D
• ค่าที่คำนวณด้วยเลขคณิตธรรมดาจากตัวเลขของผู้เผยแพร่รายเดียว ได้เกรดเดียวกับผู้เผยแพร่นั้น
• สถิติทางการตามที่เผยแพร่ในตารางสถิติของสำนักงานสถิติแห่งชาติหรือธนาคารแห่งประเทศไทย ได้เกรด A แม้หน่วยงานอื่นเป็นเจ้าของชุดข้อมูล หมายเหตุจะระบุเจ้าของ เช่น สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้าสำหรับดัชนีราคาผู้บริโภค
• ตัวเลขจากฐานข้อมูลระหว่างประเทศ ได้เกรด B

สิ่งที่เกรดไม่ได้บอก

• ค่านั้นตรงกับผลลัพธ์หรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของคุณหรือไม่ ให้เลือกค่าที่ตรงกับผลลัพธ์ก่อน แล้วใช้เกรดตัดสินเมื่อมีหลายค่าให้เลือก
• ค่านั้นคือมูลค่าของผลลัพธ์หรือไม่ ค่าเกรด A หลายค่าเป็นอัตราตามกฎหมาย เช่น ค่าจ้างขั้นต่ำหรือเพดานการเบิกจ่าย ซึ่งเป็นค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด หรือค่าอ้างอิง หมายเหตุจะบอกว่าเป็นแบบใด
• ตัวเลขแม่นยำเพียงใด ค่าเกรด D อาจถูกต้องสำหรับบริบทของตัวเอง และค่าเกรด A อาจล้าสมัย จึงต้องดูปีของค่าเสมอ

วิธีหาค่า

แต่ละค่าบันทึกว่าแหล่งที่มาได้มูลค่าเงินมาด้วยวิธีใด โดยจัดกลุ่มตามแนวทางในคู่มือ SROI (Nicholls et al., 2012, p. 47) และแยกค่าที่ใช้ปรับค่าอื่นไว้อีกกลุ่ม

ค่าที่คำนวณต่อ

มี 36 ค่าที่คำนวณจากตัวเลขในแหล่งที่มาแทนการอ่านตัวเลขโดยตรง เช่น ต้นทุนต่อรายจากยอดรวมหารด้วยจำนวนราย หรือการแปลงตัวเลขเป็นหน่วยอื่น ทุกค่าแสดงสูตรและตัวเลขที่ใช้ ตารางที่ 3 นับ 33 ค่าในกลุ่มคำนวณต่อ อีก 3 ค่าใช้วิธีเดียวกับตัวเลขที่นำมาคำนวณ

24 ค่าได้เกรดเดียวกับแหล่งที่มา เพราะเป็นเลขคณิตธรรมดาจากตัวเลขของผู้เผยแพร่รายเดียว อีก 12 ค่าได้เกรด D ตามเกณฑ์ข้างต้น

การสุ่มตรวจ

สุ่ม 60 ค่าจากฉบับที่ 2 อย่างน้อย 4 ค่าต่อหมวด ด้วยเลขตั้งต้นการสุ่มที่บันทึกไว้ สุ่มจากฉบับที่ 2 เมื่อ 2 พฤศจิกายน 2569 ด้วยค่าตั้งต้น (seed) 20261102 จึงสุ่มซ้ำแล้วได้ชุดเดิม

ผู้ตรวจที่ไม่ได้เป็นผู้รวบรวมค่า เปิดแหล่งที่มาของแต่ละค่าในตัวอย่าง แล้วตรวจตัวเลข หน่วย ปี และเกรด ผลการตรวจบันทึกพร้อมวันที่ ค่าที่พบว่าผิดจะแก้ในฉบับถัดไปและแสดงในรายการแก้ไข

ตรวจแล้ว 0 จาก 60 ค่า

สิ่งที่การตรวจนี้บอกได้: หากไม่พบค่าที่ผิดเลยใน 60 ค่า ผลนี้รองรับข้อสรุปด้วยความเชื่อมั่น 95% ว่าสัดส่วนค่าที่ผิดในฉบับที่ 2 ต่ำกว่า 4.9% หากพบค่าที่ผิด 1 ค่า ขอบเขตบนจะเป็น 7.7% ตัวเลขเหล่านี้เป็นขอบเขตบนแบบทวินามแม่นตรง (Clopper & Pearson, 1934) การสุ่มกำหนดให้มีอย่างน้อย 4 ค่าต่อหมวด หมวดเล็กจึงมีสัดส่วนในตัวอย่างสูงกว่าในคลัง ขอบเขตนี้จึงเป็นค่าโดยประมาณสำหรับทั้งคลัง ค่าที่เพิ่มเข้ามาหลังฉบับที่ 2 ไม่ได้อยู่ในการสุ่มนี้

ระหว่างที่การตรวจยังไม่เสร็จ คลังมีสถานะอยู่ระหว่างการตรวจทานในหน้าของคลังและในไฟล์ข้อมูล ผลการตรวจจะเผยแพร่ในหน้าบันทึกของฉบับที่ 2

ฉบับและการแก้ไข

แต่ละฉบับถูกตรึงไว้เมื่อเผยแพร่ ไฟล์ CSV และ JSON รวมทั้ง PDF ภาษาไทยและอังกฤษของหน้าบันทึก คงไว้ตามเดิมพร้อมค่า SHA-256 และหน้าบันทึกอ่านจากไฟล์เหล่านี้เท่านั้น การอ้างอิงฉบับใดจึงนำไปสู่ค่าชุดเดิมเสมอ

ไฟล์ CSV มีพจนานุกรมข้อมูลอธิบายทีละคอลัมน์ และมีคำอธิบายแบบ Tabular Data Package ของ Frictionless (Frictionless Data, n.d.)

รหัสค่าไม่ถูกนำกลับมาใช้ซ้ำ ค่าที่นำออกจากคลังยังคงรหัสเดิมในรายการค่าที่คัดออก

ข้อผิดพลาดที่พบหลังเผยแพร่จะไม่ถูกแก้ในไฟล์ที่ตรึงแล้ว แต่บันทึกไว้ในรายการแก้ไขพร้อมวันที่พบ และแก้ในฉบับถัดไป

การเปลี่ยนแปลงวิธีการในแต่ละฉบับ

การแก้ไขที่พบหลังเผยแพร่

• AG-27 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: ให้เกรด A แต่ต้นทุนเป็นตัวเลขของสำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทรายที่อ่านจากเอกสารรวบรวมของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ซึ่งตามเกณฑ์เป็นเกรด D (แก้ในฉบับที่ 3)
• AG-32 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: ให้เกรด A แต่ต้นทุนเป็นตัวเลขของคณะทำงานแผนการผลิตและการตลาดสินค้าไก่เนื้อที่อ่านจากเอกสารรวบรวมของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ซึ่งตามเกณฑ์เป็นเกรด D (แก้ในฉบับที่ 3)
• EM-12 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: ให้เกรด A แต่ค่านี้รวมตัวเลขจากสองหน้าของสำนักงานประกันสังคม และสมมติว่าเพดานค่าจ้างใหม่ใช้กับประโยชน์ทดแทนนี้แล้ว ซึ่งตามเกณฑ์เป็นเกรด D (แก้ในฉบับที่ 3)
• EM-13 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: ให้เกรด A แต่ค่านี้รวมตัวเลขจากสองหน้าของสำนักงานประกันสังคม และสมมติว่าเพดานค่าจ้างใหม่ใช้กับประโยชน์ทดแทนนี้แล้ว ซึ่งตามเกณฑ์เป็นเกรด D (แก้ในฉบับที่ 3)
• EM-07 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: ชื่อราคาแทนระบุว่าเป็นค่าจ้างของแรงงานในระบบ แต่ค่าเฉลี่ยจากการสำรวจครอบคลุมเฉพาะลูกจ้าง และคำอธิบายผลลัพธ์ภาษาอังกฤษไม่ตรงกับภาษาไทย (แก้ในฉบับที่ 3)
• IN-14 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: หมายเหตุอธิบายว่ามูลค่าเพิ่มของสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรมคือยอดขายหักค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารทั้งหมด แต่สำนักงานฯ บวกกลับค่าจ้างพนักงานขายและบริหาร ค่าเช่า หนี้สูญ และผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน (แก้ในฉบับที่ 3)
• IN-15 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: หมายเหตุอธิบายว่ามูลค่าเพิ่มของสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรมคือยอดขายหักค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารทั้งหมด แต่สำนักงานฯ บวกกลับค่าจ้างพนักงานขายและบริหาร ค่าเช่า หนี้สูญ และผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน (แก้ในฉบับที่ 3)
• IN-16 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: หมายเหตุอธิบายว่ามูลค่าเพิ่มของสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรมคือยอดขายหักค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารทั้งหมด แต่สำนักงานฯ บวกกลับค่าจ้างพนักงานขายและบริหาร ค่าเช่า หนี้สูญ และผลขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน (แก้ในฉบับที่ 3)
• EN-09 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: ระบุปี 2568 และหมายเหตุบอกว่ายอดรวมครอบคลุมปีงบประมาณ 2559 ถึง 2568 แต่ข้อมูลเปิดนับต่อเนื่องเข้าไปในปีงบประมาณ 2569 และช่วงราคาในหมายเหตุระบุราคาต่ำสุด 18 บาท แทน 15 บาท (แก้ในฉบับที่ 3)
• EN-10 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: ระบุปี 2568 แต่ข้อมูลเปิดที่เป็นแหล่งที่มานับต่อเนื่องเข้าไปในปีงบประมาณ 2569 (แก้ในฉบับที่ 3)
• EN-11 ในฉบับที่ 2 พบเมื่อ 11 พ.ย. 2569: ระบุปี 2568 แต่ข้อมูลเปิดที่เป็นแหล่งที่มานับต่อเนื่องเข้าไปในปีงบประมาณ 2569 (แก้ในฉบับที่ 3)

แจ้งค่าที่ผิดหรือแหล่งที่ควรเพิ่ม

ข้อจำกัด

• แต่ละค่าอ้างถึงปีและพื้นที่หนึ่ง มี 75 ค่าที่อ้างถึงปีก่อน พ.ศ. 2564 ให้ปรับเป็นปีของโครงการก่อนใช้ และใช้ค่าของพื้นที่โครงการเมื่อคลังมี
• มูลค่าเงินส่วนใหญ่เป็นราคาและต้นทุน (233 จาก 273 ค่า) ซึ่งบอกว่าสินค้าหรือบริการมีต้นทุนเท่าใด แต่ไม่ได้บอกเสมอไปว่าการเปลี่ยนแปลงนั้นมีคุณค่าเท่าใดสำหรับผู้ที่ได้รับผล มูลค่าควรสะท้อนสิ่งที่สำคัญต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Social Value International, n.d.) จึงควรทดสอบ Proxy ที่สำคัญที่สุดกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
• ต้นทุนเฉลี่ยต่อรายสูงกว่าที่โครงการขนาดเล็กประหยัดได้จริง เพราะต้นทุนคงที่ไม่ลดลงเมื่อจำนวนรายลดลงเพียงเล็กน้อย (Nicholls et al., 2012, p. 50)
• 17 ค่ามาจากสถานบริการหรือผู้ให้บริการแห่งเดียว และอาจใช้กับที่อื่นไม่ได้
• ข้อความที่ยกมาคงไว้ตามภาษาของแหล่งที่มา ส่วนหมายเหตุเขียนโดย NXT ทั้งภาษาไทยและอังกฤษ

ช่องว่างที่ทราบแล้วแสดงไว้ใน ขอบเขตและข้อจำกัดในหน้าคลัง

หลักการ SROI

Social Value International วางหลักการ 8 ข้อสำหรับการบัญชีคุณค่าทางสังคม (Social Value International, n.d.) สี่ข้อเกี่ยวข้องกับ Financial Proxy โดยตรง

เอกสารอ้างอิง

งานที่อ้างถึงในหน้านี้ ทุกรายการเปิดอ่านตรงหน้าที่อ้าง

• Clopper, C. J., & Pearson, E. S. (1934). The use of confidence or fiducial limits illustrated in the case of the binomial. Biometrika, 26(4), 404–413. https://doi.org/10.1093/biomet/26.4.404 เปิดอ่านเมื่อ 11 พ.ย. 2569
• Frictionless Data. (n.d.). Tabular data package. Data Package (v1) specifications. https://specs.frictionlessdata.io/tabular-data-package/ เปิดอ่านเมื่อ 11 พ.ย. 2569
• Nicholls, J., Lawlor, E., Neitzert, E., & Goodspeed, T. (2012). A guide to social return on investment (Rev. ed.). The SROI Network. https://www.socialvalueint.org/s/The-SROI-Guide-2012.pdf เปิดอ่านเมื่อ 11 พ.ย. 2569
• Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., . . . Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, Article n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71 เปิดอ่านเมื่อ 11 พ.ย. 2569
• Social Value International. (n.d.). The principles of social value. https://www.socialvalueint.org/principles เปิดอ่านเมื่อ 11 พ.ย. 2569

วิธีอ้างอิง

อ้างอิงฉบับของคลังที่ใช้ ไม่ใช่หน้านี้

NXT Consulting Group. (2569). คลัง Financial Proxy ของไทยสำหรับการประเมิน SROI (ฉบับที่ 3) [ชุดข้อมูล]. https://www.nxtconsultinggroup.com/th/sroi/financial-proxies/edition-3

รูปแบบอื่น (APA ภาษาไทย Chicago BibTeX BibLaTeX และ RIS) อยู่ใน ส่วนการอ้างอิงในหน้าคลัง

หน้าที่เกี่ยวข้อง

• คลัง Financial Proxyค้นและกรองทุกค่า พร้อมข้อความจากแหล่งที่มา
• คู่มือการใช้หกขั้นตั้งแต่เลือกค่าจนถึงอ้างอิง
• เครื่องคำนวณ SROIใส่ Proxy แล้วคำนวณทีละขั้นจนได้อัตราส่วน
• หน้าบันทึกฉบับที่ 3ค่าตามที่เผยแพร่ พร้อม PDF และค่า SHA-256