เครื่องคำนวณ SROI.
ประมาณการผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment) ของโครงการ ตามวิธีของ A Guide to Social Return on Investment พร้อมคำอธิบายทุกช่อง
เครื่องคำนวณ SROI (SROI Calculator)
ประมาณการผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนของโครงการ ใส่เงินลงทุนและผลลัพธ์ที่คาดว่าจะเกิด แล้วดูอัตราส่วน SROI ทันที
ค่าที่ใส่ไว้เป็นตัวอย่างสมมติ แก้ไขเป็นข้อมูลโครงการของคุณได้
ทุก 1 บาทที่ลงทุน สร้างคุณค่าทางสังคมโดยประมาณ 1.83 บาท (มูลค่าปัจจุบัน)
- มูลค่าปัจจุบันของผลลัพธ์
- 1,825,112 บาท
- เงินลงทุน
- 1,000,000 บาท
- มูลค่าปัจจุบันสุทธิ
- 825,112 บาท
| ผลลัพธ์ | คุณค่าปีแรกหลังปรับ | มูลค่าปัจจุบัน | สัดส่วน |
|---|---|---|---|
| ผู้เข้าร่วมมีรายได้เพิ่มขึ้น | 768,000 | 1,583,303 | 87% |
| ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพลดลง | 168,750 | 241,808 | 13% |
ทดสอบความอ่อนไหว: ถ้า deadweight และ attribution สูงขึ้นอีก 10 จุด อัตราส่วนจะเหลือ 1 : 1.40
ผลนี้เป็นการประมาณการเบื้องต้นเพื่อวางแผน ไม่ใช่รายงาน SROI ที่ผ่านการรับรอง การประเมินจริงต้องระบุผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เก็บข้อมูลผลลัพธ์จริง และทดสอบความอ่อนไหวตามหลักการของ Social Value International (Principles of Social Value)
วิธีคำนวณ
คุณค่าต่อปี = จำนวน × มูลค่าต่อหน่วย × (1 − deadweight) × (1 − attribution) × (1 − displacement) ปีถัดไปลดลงตาม drop-off แล้วคิดลดเป็นมูลค่าปัจจุบันด้วย (1 + อัตราคิดลด) ยกกำลังปีที่ อัตราส่วน SROI = มูลค่าปัจจุบันรวม ÷ เงินลงทุนรวม ตาม A Guide to Social Return on Investment (Cabinet Office / SROI Network, 2012)
อัตราส่วน SROI คืออะไร
อัตราส่วน SROI เทียบมูลค่าปัจจุบันของคุณค่าทางสังคมที่เกิดขึ้นกับเงินลงทุนทั้งหมด เช่น 1 : 3 หมายความว่าทุก 1 บาทที่ลงทุนสร้างคุณค่าทางสังคมราว 3 บาท อัตราส่วนสูงกว่า 1 : 1 หมายความว่าคุณค่าที่สร้างได้มากกว่าเงินที่ใช้ แต่ไม่ควรนำตัวเลขไปเทียบข้ามโครงการโดยตรง เพราะแต่ละการประเมินใช้สมมติฐานและตัวแทนทางการเงินต่างกัน
4 ค่าปรับที่ทำให้ตัวเลขน่าเชื่อถือ
- Deadweight ส่วนที่จะเกิดขึ้นอยู่แล้วแม้ไม่มีโครงการ ใช้ข้อมูลกลุ่มเปรียบเทียบหรือสถิติทั่วไป
- Attribution ส่วนที่เกิดจากผู้อื่น เช่น หน่วยงานอื่นที่ช่วยกลุ่มเดียวกัน ตัดออกเพื่อไม่นับผลงานซ้ำ
- Displacement ส่วนที่เพียงย้ายปัญหาหรือประโยชน์ไปที่อื่น ส่วนใหญ่เป็น 0% ถ้าไม่มีเหตุผลเฉพาะ
- Drop-off ผลลัพธ์ลดลงปีละเท่าไหร่หลังปีแรก ใช้เมื่อผลลัพธ์คงอยู่มากกว่า 1 ปี
เลือกตัวแทนทางการเงิน (financial proxy) อย่างไร
- ต้นทุนที่ลดลงจริง เช่น ค่ารักษาพยาบาลหรือค่าสวัสดิการที่ภาครัฐประหยัดได้
- รายได้ที่เพิ่มขึ้น เช่น รายได้ของผู้เข้าร่วมหลังได้งานหรือขยายธุรกิจ
- ราคาตลาดของสิ่งทดแทน เช่น ค่าคอร์สหรือค่าบริการที่ให้ผลใกล้เคียงกัน
- ความเต็มใจจ่าย ใช้เมื่อผลลัพธ์ไม่มีราคาตลาด เช่น ความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ควรมีแหล่งอ้างอิงเสมอ
เมื่อไหร่ควรทำ SROI เต็มรูปแบบ
เครื่องคำนวณนี้เหมาะกับการประมาณการก่อนเริ่มโครงการ (forecast SROI) ถ้าต้องรายงานต่อผู้ให้ทุน คณะกรรมการ หรือใช้ในรายงานความยั่งยืน ควรทำการประเมินเต็มรูปแบบที่ระบุผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เก็บข้อมูลผลลัพธ์จริง และทดสอบความอ่อนไหวตามหลักการของ Social Value International
คำถามที่พบบ่อย
- สูตรคำนวณ SROI คืออะไร?
- อัตราส่วน SROI เท่ากับมูลค่าปัจจุบันของผลลัพธ์หารด้วยเงินลงทุนรวม มูลค่าของผลลัพธ์แต่ละปีคำนวณจากจำนวนคนที่เกิดผลลัพธ์ คูณมูลค่าต่อหน่วย แล้วหักส่วนของ deadweight attribution และ displacement ปีถัดไปลดลงตาม drop-off และคิดลดเป็นมูลค่าปัจจุบันด้วยอัตราคิดลด
- อัตราส่วน SROI เท่าไหร่ถึงเรียกว่าดี?
- ไม่มีเกณฑ์ตายตัว อัตราส่วนสูงกว่า 1 : 1 หมายความว่าคุณค่าทางสังคมมากกว่าเงินลงทุน แต่สิ่งสำคัญกว่าตัวเลขคือความน่าเชื่อถือของสมมติฐาน อัตราส่วนที่สูงมากควรตรวจสอบตัวแทนทางการเงินและค่า deadweight อีกครั้ง
- ควรใช้อัตราคิดลดเท่าไหร่?
- ใช้อัตราที่หน่วยงานหรือผู้ให้ทุนกำหนดถ้ามี ค่าเริ่มต้น 3.5% ในเครื่องคำนวณอ้างอิงอัตราคิดลดทางสังคมของ HM Treasury Green Book ควรระบุอัตราที่ใช้และทดสอบความอ่อนไหวเสมอ
- ใช้ผลจากเครื่องคำนวณนี้แทนรายงาน SROI ได้ไหม?
- ไม่ได้ ผลนี้เป็นการประมาณการเพื่อวางแผน รายงาน SROI ต้องมีข้อมูลจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจริง การตรวจสอบสมมติฐาน และการทดสอบความอ่อนไหวที่บันทึกไว้อย่างโปร่งใส
อ่านเพิ่ม: SROI คืออะไร สูตรคำนวณและขั้นตอน →บริการประเมิน SROI ของ NXT →
อ้างอิง
- Cabinet Office / The SROI Network (2012). A Guide to Social Return on Investment.
- Social Value International. Principles of Social Value.
- HM Treasury. The Green Book: Central Government Guidance on Appraisal and Evaluation.